26 avqust — Azərbaycan Respublikasının Birinci vitse-prezidenti, Heydər Əliyev Fondunun prezidenti, Azərbaycanın Birinci xanımı Mehriban Arif qızı Əliyevanın doğum günüdür.

Bu əlamətdar tarix münasibətilə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin İşlər İdarəsinin İctimai-Siyasi Sənədlər Arxivinin kitabxanasında Mehriban Əliyevanın həyat və fəaliyyətinə həsr olunmuş kitab sərgisi təşkil edilmişdir.

Sərgidə Mehriban Əliyevanın ictimai-siyasi, humanitar və mədəni fəaliyyəti, Azərbaycanın milli-mənəvi dəyərlərinin və zəngin mədəni irsinin qorunması və təbliği istiqamətində həyata keçirilən çoxşaxəli layihələri əks etdirən kitab, albom və foto-nəşrlər nümayiş olunur.

Ekspozisiyada “Şərqin fəxri ulduzu”, “Azərbaycanın Mehriban siması”, “Mehriban Əliyeva – həyatın 100 anı”, “Missiya”, “Ümid qapısı, mərhəmət ünvanı”, “Xoşməramlı səfir”, “Dini və etnik dözümlülük bizim sərvətimizdir” və digər nəşrlər yer almışdır.

Ziyalı mühitində formalaşan şəxsiyyət

Mehriban Əliyevanın həyat və fəaliyyətinə nəzər salarkən, onun şəxsiyyətinin formalaşmasında ailə mühitinin xüsusi rol oynadığı aydın görünür.

O, Azərbaycan ziyalılığının ənənələri ilə zəngin bir ailədə dünyaya göz açmışdır. Atası akademik, professor, görkəmli alim və pedaqoq Arif Paşayev, anası isə Azərbaycan şərqşünaslıq elminin görkəmli nümayəndəsi, filologiya elmləri doktoru, professor Aida İmanquliyevadır. Mehriban Əliyeva həmçinin Azərbaycanın görkəmli yazıçısı və ədəbiyyatşünası Mir Cəlal Paşayevin və tanınmış jurnalist, pedaqoq və elm xadimi Nəsir İmanquliyevin nəvəsidir.

Bu ailə yalnız tanınmış soyadların birliyi deyil, elmə, ədəbiyyata, mədəniyyətə, təhsilə və cəmiyyətə xidmət edən bir neçə nəslin formalaşdırdığı zəngin mənəvi-intellektual irsdir.

Bir tərəfdən Azərbaycan ədəbiyyatının və ədəbi fikrinin inkişafında böyük xidmətləri olan Mir Cəlal Paşayev, digər tərəfdən Azərbaycan jurnalistikasının inkişafına töhfə vermiş Nəsir İmanquliyev, elmi irsi ilə Azərbaycan şərqşünaslığında dərin iz qoymuş Aida İmanquliyeva və müasir Azərbaycan elminin tanınmış simalarından olan akademik Arif Paşayev bu zəngin ziyalı mühitinin görkəmli nümayəndələridir.

Belə bir ailə mühitində formalaşan dünyagörüşündə elmə və biliyə hörmət, kitaba bağlılıq, yüksək mədəniyyət, mənəvi dəyərlərə sədaqət və Vətən qarşısında məsuliyyət hissinin xüsusi yer tutması təbiidir.

Bu mənada Mehriban Əliyevanın həyat yolunda bir neçə nəslin yaratdığı ziyalılıq ənənəsinin davamlılığını görmək mümkündür. Bu, yalnız irsi xüsusiyyətlərlə izah olunan bir məqam deyil; ailədə formalaşan dünyagörüşünün, tərbiyənin, təhsilin, mənəvi dəyərlərin və həyat prinsiplərinin nəsildən-nəslə ötürülməsinin nəticəsidir.

Belə zəngin ziyalı irsini daşıyan Mehriban Əliyeva Ulu Öndər Heydər Əliyevin yaratdığı dövlətçilik məktəbinin layiqli davamçısı, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Müzəffər Ali Baş Komandanı cənab İlham Əliyevin həyat və mübarizə yolunun sədaqətli yol yoldaşı kimi iki böyük mənəvi və ziyalı ənənəsinin bir ailədə qovuşmasının rəmzinə çevrilmişdir.

Mədəni irsin qorunmasında dövlətə və Vətənə xidmət

Mehriban Əliyevanın sonrakı həyat yolu bu mənəvi-intellektual mühitin yeni dövrdə davamı kimi diqqəti cəlb edir.

O, yüksək təhsil almış həkim kimi peşəkar fəaliyyətə başlamış, sonrakı illərdə Azərbaycanın mədəniyyətinin, milli-mənəvi dəyərlərinin, humanitar ideyalarının ölkəmizdə və beynəlxalq aləmdə tanıdılması istiqamətində mühüm təşəbbüslərlə çıxış etmişdir.

1995-ci ildə onun təşəbbüsü ilə Azərbaycan Mədəniyyətinin Dostları Fondu yaradılmış, 1996-cı ildə Azərbaycan mədəniyyətinin geniş təbliği məqsədilə “Azərbaycan-İrs” jurnalı təsis edilmişdir. 2004-cü ildən Heydər Əliyev Fonduna rəhbərlik etməsi onun mədəni-humanitar fəaliyyətinin mühüm mərhələlərindəndir. 2017-ci il fevralın 21-də isə Mehriban Əliyeva Azərbaycan Respublikasının Birinci vitse-prezidenti təyin edilmişdir.

Onun rəhbərliyi və təşəbbüsü ilə həyata keçirilən layihələr Azərbaycan muğamının, xalçaçılıq sənətinin, milli musiqi ənənələrinin, tarixi-mədəni abidələrin və digər milli-mədəni irs nümunələrinin qorunmasına və beynəlxalq səviyyədə tanıdılmasına mühüm töhfələr vermişdir.

Təhsil, səhiyyə, sosial müdafiə, uşaqlar və xüsusi qayğıya ehtiyacı olan insanlar üçün həyata keçirilən layihələr isə fəaliyyətin digər mühüm istiqamətlərini təşkil edir.

Mehriban xanım Əliyevanın kitabxanaya, arxiv işinə və tarixi sənədlərin qorunmasına göstərdiyi xüsusi diqqət və maraq da böyük dəyər daşıyır. Heydər Əliyev Fondunun Vatikan Apostol Kitabxanası və Apostol Arxivi ilə əməkdaşlığı çərçivəsində qiymətli əlyazmaların bərpası, rəqəmsallaşdırılması və Azərbaycan tarixinə dair nadir sənədlərin araşdırılması bu diqqətin bariz nümunəsidir.

Bu istiqamətdə görülən işlər tarixi yaddaşımızın qorunmasına və gələcək nəsillərə çatdırılmasına dəyərli töhfədir.

Mehriban Əliyevanın UNESCO-nun xoşməramlı səfiri kimi fəaliyyəti də Azərbaycanın mədəni irsinin beynəlxalq səviyyədə təbliği baxımından mühüm mərhələ olmuşdur. O, 2004-cü ildə Azərbaycan xalqının şifahi xalq ədəbiyyatı və musiqi irsinin qorunması və inkişaf etdirilməsi istiqamətində xidmətlərinə görə UNESCO-nun xoşməramlı səfiri adına layiq görülmüşdür.

Kitab sərgisi – yaddaşdan gələcəyə

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin İşlər İdarəsinin İctimai-Siyasi Sənədlər Arxivinin kitabxanasında təşkil olunan bu sərgi məhz həmin çoxşaxəli fəaliyyətin kitab səhifələrində əksini tapmış nümunələrini bir araya gətirir.

Arxiv üçün kitab sadəcə nəşr deyil. Kitab zamanın yaddaşıdır. Arxiv isə həmin yaddaşın qorunduğu məkandır.

Sərgidəki hər bir kitab onun fəaliyyətinin ayrı-ayrı səhifələrindən söz açır: biri mədəniyyətimizdən, biri humanizmdən və mərhəmətdən, bəziləri Azərbaycanın milli irsindən, bəziləri isə ölkəmizin dünyada tanıdılması istiqamətində görülən işlərdən bəhs edir.

Lakin bu nəşrləri birləşdirən daha böyük bir məna var — Azərbaycanın yaddaşını qorumaq və onu gələcək nəsillərə ötürmək.

Bu sərgi həm də bir daha göstərir ki, insanın həyatda qoyduğu ən qiymətli iz yalnız gördüyü işlərlə deyil, gələcək nəsillərə hansı dəyərləri miras qoyması ilə ölçülür.

Sərgi 26 avqust — Mehriban Əliyevanın doğum gününə ehtiram ifadəsi olmaqla yanaşı, Azərbaycan ziyalılığının, milli-mənəvi dəyərlərin və Vətənə xidmət ənənəsinin yaddaşlarda yaşadılmasına yönəlmiş bir təşəbbüsdür.

Bu kitabların hər biri bir tarix, hər səhifə bir yaddaş, bütövlükdə sərgi isə Azərbaycanın müasir tarixində qadın şəxsiyyətinin, ziyalılığın və Vətənə xidmətin özünəməxsus salnaməsidir.